Với chủ đề “5 thành phố đồng hành cùng DN phát triển hệ thống thương mại nội địa trong tiến trình mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế”, hội nghị tổ chức nhằm trao đổi, học hỏi kinh nghiệm về công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực công thương; bàn và triển khai công tác phối hợp trên các lĩnh vực đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thương mại, hội nhập kinh tế quốc tế, xuất nhập khẩu, xúc tiến thương mại, khuyến công…
5 đầu tàu kinh tế lớn nhất
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa đánh giá cao đóng góp kinh tế của 5 thành phố. Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ được coi là 5 đầu tàu kinh tế tại mỗi vùng kinh tế trọng điểm, đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế cả nước, chiếm tỷ trọng lớn trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, vì thế luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ cũng như các bộ, ngành.
Mặc dù kinh tế gặp nhiều khó khăn, thách thức nhưng 5 thành phố này luôn duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong hai lĩnh vực công nghiệp và thương mại. cụ thể:
Giá trị sản xuất công nghiệp (GTSXCN) của 5 thành phố chiếm 48,3% tổng GTSXCN cả nước, năm 2011 đạt tốc độ tăng trưởng 11,7%. Riêng 6 tháng đầu năm 2012, GTSXCN của 5 thành phố này vẫn duy trì tăng trưởng mặc dù thấp hơn năm trước. Cụ thể, Đà Nẵng tăng 4,9%, Hải phòng 6,4%, TP.HCM 5,4%. Ước cả năm 2012 chỉ số SXCN Hà Nội tăng 6%, Hải Phòng tăng 9,5%, TP.HCM tăng 6%; Cần Thơ 6,72%.
Về thương mại nội địa, tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và doanh thu dịch vụ chiếm tỷ trọng hơn 45% tổng mức lưu chuyển cả nước. Ước cả năm 2012, con số này đạt 1.117.116 tỷ đồng, tăng 23,6% so với năm 2011.
Xuất khẩu của 5 thành phố chiếm tỷ trọng lớn (gần 44%). 6 tháng đầu năm, tổng kim ngạch đạt gần 21 tỷ USD, tăng 10,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, 6 tháng đầu năm 2012, tổng kim ngạch NK của 5 thành phố đã giảm 4,2% so với cùng kỳ.
Thương mại duy trì tăng trưởng
Trong bối cảnh lạm phát tăng cao, chi tiêu của nhân dân được thắt chặt nhưng thương mại trên địa bàn 5 thành phố vẫn duy trì ở mức tăng trưởng khá với tổng mức lưu chuyển 6 tháng đầu năm 2012 đạt 515.015 tỷ đồng, tăng 31% so với cùng kỳ năm trước.
Các thành phố lớn này đã có chính sách hỗ trợ, đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở thương mại, xây dựng được hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại văn minh tạo cơ sở lưu thông hàng hóa trên địa bàn. Các thành phố đã khai thác tốt thị trường nội địa thông qua các biện pháp tích cực như tuyên truyền và triển khai cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, tổ chức các phiên chợ hàng Việt, bán hàng lưu động phục vụ nhân dân các xã vùng núi, các huyện ngoại thành, bán hàng phục vụ công nhân tại các KCN, KCX, tổ chức “tháng khuyến mại”. Bên cạnh đó, tăng cường công tác quản lý thị trường, chống hàng giả, hàng kém chất lượng, phòng chống buôn lậu, hàng cấm, gian lận thương mại góp phần kiềm chế lạm phát.
Đặc biệt, việc tổ chức triển khai chương trình bình ổn giá đã có tác động tích cực kích thích người dùng mua hàng, góp phần bình ổn giá cả, thị trường, không để xảy ra tình trạng sốt hàng, sốt giá, tạo thêm kênh phân phối cho các DN sản xuất trong nước.
Lực lượng quản lý thị trường các thành phố đã phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường. Thường xuyên nắm tình hình, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, hành vi đầu cơ, găm hàng, nâng giá, bán hàng không niêm yết, hàng kém chất lượng, ngăn chặn cạnh tranh không lành mạnh. Đồng thời, các Sở Công Thương đã làm tốt công tác dự báo tình hình, chủ động nắm tình hình cung cầu, giá cả hàng hóa…
Tháo gỡ khó khăn cho thương mại nội địa phát triển
Hội nghị bàn đến nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn nhằm phát triển hệ thống thương mại nội địa. Theo ông Lê Hồng Thăng- Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội: Để phát triển hạ tầng thương mại hiện đại trên địa bàn thành phố, đã đến lúc Nhà nước phải nghiên cứu, ban hành cơ chế chính sách hoàn chỉnh, tạo điều kiện pháp lý để loại hình siêu thị và trung tâm thương mại văn minh phát triển. Cần đưa các trung tâm thương mại, siêu thị vào danh mục các dự án được hưởng chính sách khuyến khích ưu đãi và hỗ trợ đầu tư.
Đồng tình với ý kiến trên, ông Phan Văn Kha- Giám đốc Sở Công Thương Đà Nẵng- cho rằng, cần đưa ra giải pháp đổi mới và nâng cao công tác quản lý chợ theo hướng văn minh thương mại. Vì thế, phải rà soát lại mạng lưới chợ trên địa bàn để xây dựng phương án điều chỉnh mạng lưới chợ phù hợp với mật độ dân cư. Nghiên cứu và thực hiện việc chuyển đổi các chợ lớn tại trung tâm thành phố thành trung tâm mua sắm.
Ông Kha đề xuất, các cơ quan nhà nước rà soát để điều chỉnh, ban hành các chính sách ưu đãi về đất đai, vốn… nhằm khuyến khích việc đầu tư khai thác, kinh doanh và quản lý chợ của các DN. Khảo sát nhu cầu để nghiên cứu, xây dựng các dịch vụ hỗ trợ tại chợ như kho đông lạnh, dịch vụ hàng hóa, kiểm tra chất lượng, xuất xứ hàng hóa trước khi đưa vào chợ…
Để tạo thêm kênh tiêu thụ hàng hóa, đại diện Sở Công Thương TP.HCM đã trao đổi kinh nghiệm triển khai cuộc vận dộng “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. TP.HCM xác định, đây không phải là hoạt động phong trào mà thực sự đã trở thành chương trình hành động, có định hướng triển khai dài hạn và liên tục. Kết quả là, cuộc vận động đã tăng cường kết nối DN thành phố với thị trường tiêu thụ, xây dựng chương trình hành động khuyến khích sử dụng hàng Việt đối với tiêu dùng cá nhân và tiêu dùng nhà nước, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho DN.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Bình Minh- Phó giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng- đã phát biểu về kinh nghiệm kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng kém chất lượng, đặc biệt là công tác phối hợp chống hàng tạm nhập tái xuất thẩm lậu vào nội địa với mục tiêu bảo vệ những DN làm ăn chân chính, phát triển và ổn định thị trường trong nước cạnh tranh lành mạnh.
Ông Nguyễn Minh Toại- Giám đốc Sở Công Thương Cần Thơ- kiến nghị, Bộ Công Thương, các ngành chức năng hỗ trợ xây dựng thương hiệu gạo và cá tra Việt Nam để sản phẩm có thể cạnh tranh công bằng trên thị trường thế giới vì hiện nay Việt Nam chưa có thương hiệu riêng làm cho năng lực cạnh tranh của sản phẩm thấp, sản phẩm XK Việt Nam phải mang thương hiệu nước ngoài.
Theo ông Toại, Bộ Công Thương cần có đề xuất với Chính phủ về cơ chế quản lý 2 ngành XK chủ lực là gạo và cá tra để các DN không “dẫm đạp” lên nhau làm giảm giá, hạ thấp năng lực cạnh tranh, ảnh hưởng đến vùng nguyên liệu. Bởi vì, sự cạnh tranh không lành mạnh đó làm ngành thủy sản và người nông dân gặp rất nhiều khó khăn, thua lỗ nặng.
Thanh Hương